Czy to atak serca? Objawy i postępowanie.
Czujesz dyskomfort w klatce piersiowej? Masz również mdłości, zawroty głowy i nie jesteś w stanie złapać oddechu?
W hollywoodzkim filmie nie sposób przegapić ataku serca . Aktor wije się z miażdżącym bólem w klatce piersiowej, pot ścieka mu na czoło, w końcu pada na podłogę. Prawdziwy zawał można przeoczyć.
W przypadku zawału serca liczy się każda minuta. Wiedza na temat tych objawów może uratować ci życie.
Objawy zawału serca
Klasyczne, typowe objawy zawału serca:
Ból lub dyskomfort za mostkiem przedłużający się powyżej 20 minut
Ból w jednym (lub obu) ramionach
Ból w szczęce, szyi, ramieniu lub żuchwie
Objawy niezależne od pozycji ciała, ruchów oddechowych
Mniej typowe objawy zawału serca:
Duszność
Zawroty głowy
Osłabienie
Niewyjaśnione zmęczenie
Nudności lub wymioty
Ból pleców
Co wtedy robić?
Jeśli masz ww. objawy i uważasz, że masz zawał serca:
Zadzwoń na 112 – lub poproś kogoś w twoim otoczeniu , aby zadzwonił. Transport do szpitala powinien odbyć się tylko i wyłącznie karetką. W samochodzie prywatnym nie ma możliwości udzielenia pierwszej pomocy. Rozgryź aspirynę – która jest skutecznym lekiem hamującym „zlepianie” się płytek w tętnicy wieńcowej. Otwórz drzwi wejściowe do domu /mieszkania – aby zespół ratunkowy mógł do Ciebie dotrzeć.
Co to jest zawał serca ?
Atak serca występuje, gdy pęka blaszka miażdżycowa w ścianie tętnicy, tworząc skrzep blokujący przepływ w tętnicy wieńcowej dostarczającej krew do mięśnia sercowego.
Miokardium (mięsień sercowy) pozbawiony tlenu i składników odżywczych ulega martwicy, przestaje się kurczyć; każda minuta niedokrwienia zwiększa obszar martwicy oraz ryzyko zaburzeń rytmu serca, które mogą doprowadzić do zatrzymania krążenia.
Rodzaje zawałów serca
Istnieją 2 główne typy zawałów serca:
Zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI): ten typ zawału serca występuje, gdy tętnica wieńcowa jest całkowicie zamknięta. Jest to zawał serca przebiegający zwykle najbardziej burzliwie , z silnie nasilonymi objawami i oraz specyficznymi zmianami w zapisie EKG. Podstawowym sposobem leczenia jest otwarcie zamkniętej tętnicy albo przez podanie leków trombolitycznych ( rozpuszczających skrzeplinę ) albo mechaniczne otwarcie tętnicy za pomocą małego wprowadzonego do tętnicy balonika oraz wszczepienia stentu (przezskórna interwencja wieńcowa PCI) .
Zawał mięśnia sercowego bez odcinka ST (NSTEMI): w tym przypadku tętnica lub tętnice zwykle nie są zamknięte tylko krytycznie zwężone co ogranicza przepływ krwi. Pacjenci z zawałem serca typu NSTEMI – to wyjątkowo heterogenna (zróżnicowana grupa chorych ) i rokowanie u tych pacjentów powinno być oceniane indywidualnie. Oznacza to, że jeden pacjent może mieć całkiem niewielki zawał typu NSTEMI i dobre rokowanie, inny zaś pacjent bardzo rozległy zawał i rokowanie co do życia i zdrowia poważne.
Według Wytycznych pacjenci z zawałem typu NSTEMI powinni być kwalifikowani do badania inwazyjnego-koronarografii (oczywiście przy braku przeciwwskazań). Zaś najskuteczniejszą metodą leczenia zawału jest zabieg przezskórnej interwencji na naczyniach wieńcowych (PCI). Oczywiście oprócz tego każdy pacjent powinien otrzymać pełne leczenie farmakologiczne.
Każdy przypadek pacjenta z zawałem serca, w tym również z zawałem typu NSTEMI jest inny…
Jak diagnozuje się zawał serca?
Diagnostyka bólu w klatce piersiowej to niełatwe zadanie.
W pierwszej kolejności stosuje się dwa podstawowe badania : EKG oraz seryjne oznaczenia Troponin.
Elektrokardiogram czyli EKG to graficzny zapis aktywności elektrycznej serca. Niedokrwienie i martwica miokardium zmieniają przepływ i tworzenie impulsów elektrycznych w sercu co skutkuje zmianami w zapisie EKG . Należy jednak pamiętać, że brak zmian w zapisie w EKG nie wyklucza zawału serca.
Seryjne oznaczenia troponin: Troponiny to białka, które biorą udział procesie skurczu komórek mięśniowych. W przypadku martwicy niedokrwiennej komórek mięśnia sercowego białka te uwalniają się do krwiobiegu i ich zwiększone stężenie pozwala rozpoznać zawał serca. Jak każde badanie diagnostyczne troponiny również mają swoje ograniczenia. Po pierwsze ich stężenia rosną także w przypadku innych chorób np niewydolności nerek, niewydolności serca czy udaru mózgu, a po drugie zdarza się, że zaostrzenie choroby wieńcowej (tzw niestabilna dusznica bolesna) nie powoduje wzrostu stężenia troponin a jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia i również wymaga diagnostyki szpitalnej i leczenia zabiegowego. Pamiętaj bóle klatce piersiowej będące objawem zawału wymagają wnikliwej diagnostyki najlepiej przez doświadczonego kardiologa.
Zapobieganie zawałom serca.
U 30 % chorych zawał serca jest pierwszym i jedynym objawem choroby wieńcowej, który w 20-30% może zakończyć się śmiercią przed przyjazdem pogotowia. Dlatego najważniejsze jest profilaktyka pierwotna czyli profilaktyka, którą wdraża się jeszcze przed zachorowaniem.
Zdrowe nawyki są najlepszą profilaktyką. Co więc robić?
1. Utrzymaj zdrową, prawidłową wagę ciała: utrata każdego kilograma ma wpływ na ryzyko sercowo – naczyniowe. Utrzymuj wskaźnik masy ciała ( BMI body mass index czyli masa ciała/wzrost w metrach podniesiona do kwadratu) poniżej 25.
2. Waga to nie wszystko znaczenie ma także obwód pasa: jeśli jesteś mężczyzną i masz na wysokości pępka powyżej 92 cm lub kobietą i masz powyżej 80 cm powinieneś schudnąć. Otyłość brzuszna a właściwie tłuszcz trzewny za nią odpowiedzialny dewastuje nasz metabolizm powodując insulinoporność, zwiększając ilość substancji prozapalnych będących jedną z głównych przyczyn miażdżycy a także nowotworów.
3. Co jeść? unikaj potraw zawierających cukier, oczyszczoną białą mąkę; utwardzone tłuszcze zwierzęce ; wysokoprzetworzona soki owocowe i oleje bogate w kwasy omega 3. Twoja dieta powinna zawierać 40-45% węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym 30-35% zdrowych tłuszczów i 20-25% białek oraz 2-3 porcje warzyw dziennie.
4. Jeżeli alkohol to tylko lampka Pinot Noir do obiadu.
5. Rzuć palenie oraz unikaj palaczy (czyli biernego palenia).
6. Ruszaj się przynajmniej 150 minut tygodniowo z tętnem 65-85% tętna maksymalnego: ćwiczenia to potężne lekarstwo – obniżające ciśnienie krwi, podwyższające stężenie dobrego cholesterolu i pomagające utrzymać pod kontrolą poziom cukru we krwi.
Jeżeli masz pytania dotyczące artykułu zapraszam do zadawania pytań w komentarzach pod tym postem na naszym fanpage’u na facebooku.
Podobne wpisy:
